باب سيزدهم تبها چون بيشتر بيماريها همراه با تب است و تبها بدترين بيماريها و از نظر نوع و تعداد بيش از همه بيماريها مىباشند خواستيم كه درباره آنها توضيحات بيشترى بدهيم و بنا بر آنچه كه بر ما آشكار شده اقسام تب را در ضمن چند فصل بيان مىكنيم . [ فصل - در اينكه تبهاى خلطى حرارتى است كه از اندازه زياد غذا و يا عفونت طرطيرها پيدا مىشود ] در كتاب حقايق الطب گفته‌ايم كه هر چيزى كه بوجود مىآيد مركب از عناصرى است كه دست تواناى حكيمى آنها را باهم تركيب كرده است برترين موجودات انسان مىباشد كه خداوند او را از عناصر مختلف و پس از تشكيل تام و تصفيه كامل آفريده است و از اقتضاى حكمت بالغه او است كه بدن انسان چون مرتبا چيزهائى را از دست مىدهد نيازمند بگرفتن كمك از خارج است و غذاى او از ساير موجوداتى است كه پالايش نشده‌اند اما خداوند براى او ابزارهائى آفريده است كه بوسيله آن غذاهائى را كه به بدن او وارد مىشود حل و از هر جهت تصفيه مىكند و شكل آن را تغيير داده و از آن تغذيه مىنمايد و چون غذاها به اين تصفيه نياز دارند بناچار بايد مواد زايد آن خارج گردند و اين فضول غذائى طرطيرهائى هستند كه از غذاها جدا شده و از بدن بيرون مىروند . اگر طبيعت معتدل و دستگاهها تندرست باشد غذاها درست تصفيه و از طرطيرها جدا مىشوند و طرطيرها از راههاى خود بيرون مىروند اما اگر كار دستگاهها و آلات نادرست باشد طرطيرها بيرون نمىروند و يا دستگاه - ها نمىتوانند طرطيرها را از غذاها بگيرند و خارج كنند . اولين پالايش و